Fakty i opinie
Wybory rad sołeckich
i SOŁTYSÓW (cz. I)
Niebawem wybory sołtysów i rad sołeckich. Zacznę po kolei.
1. Jak wynika z wyroku WSA z 30.08.2008 r. (III S.A./Wr 393/08), aby być osobą uprawnioną do głosowania w wyborach sołtysa w danym sołectwie, nie wystarczy być stałym pełnoletnim mieszkańcem sołectwa, ale także trzeba być ujętym w stałym rejestrze wyborców w gminie.
2. Sprawa wyborów sołtysa i członków rady sołeckiej w ustawie o samorządzie gminnym została uregulowana w przepisie art. 36 ust.2. Jest on następujący:
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Takie są podstawowe zasady ustawowe, natomiast reszta, a więc:
a/ pozostałe niż wymienione w art. 36 ust 2 zasady (w tym czas trwania kadencji),
b/ sposób wyborów: na zebraniu wiejskim czy w lokalu wyborczym w określonym dniu od określonej godziny rano do określonej po południu,
c/ zawiadomienie mieszkańców o wyborach,
d/ sposób zgłaszania kandydatów,
e/ organizacja i sposób głosowania,
f/ protesty wyborcze i tryb ponownych wyborów w razie uznania protestu
- powinny być uregulowane w statucie sołectwa, przez radę gminy. Obowiązek ten nakłada na nią przepis art. 35 ust 1 oraz art. 35 ust 3 pkt. 2 ustawy o samorządzie gminnym, przy czym przepisy w statucie sołectwa, nie mogą być sprzeczne z zacytowanym przepisem ustawowym, nie mogą go modyfikować ani zmieniać. Ustawa jest bowiem aktem prawa wyższego rzędu, a statut sołectwa jako akt prawa miejscowego – jest aktem prawa niższego rzędu.
Z przepisu art. 36 ust 2 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że głosowanie w wyborach sołtysa i członków rady sołeckiej musi być tajne. Dlatego przepis w statucie sołectwa określający, jakie mają być ogólne i szczegółowe regulacje dotyczące przeprowadzenia wyborów muszą być odpowiednie do tego ustawowego wymogu. W większości sołectw wybory sołtysa i rady sołeckiej odbywają się na zebraniu wiejskim, a zebrania wiejskie co do zasady powinny być jawne i głosowanie na nich również, poza dwoma przypadkami: właśnie wyborami sołtysa i członków rady sołeckiej a także odwołaniem. Zasady ogólne dotyczące głosowania mieszkańców na zebraniu wiejskim powinny więc zawierać zastrzeżenie, że głosowania są jawne poza wyborami i odwołaniem sołtysa oraz członków rady sołeckiej.
3. Przepisy zawarte w statucie sołectwa regulujące zasady i tryb wyborów sołtysa i członków rady sołeckiej nie mogą ograniczać prawa do kandydowania, czyli prawa do bycia wybieranym. Bowiem zgodnie z przepisem art. 36 ust 2 sołtys i członkowie rady sołeckiej są wybierani: „spośród nieograniczonej liczby kandydatów”. Dlatego przepisy zawarte w statucie sołectwa nie mogą np. dozwalać na ograniczenie zgłoszeń kandydatów do jakiejś liczby. Nie wolno także odrzucać kandydatur osób, które chociaż nie są obecne na zebraniu wyborczym, to wyraziły pisemnie zgodę na kandydowanie. Nie wolno też komisji wyborczej wyposażyć w prawo do zakończenia przyjmowania kandydatur, kiedy uzna ona, że jest już dość zgłoszeń. Dotyczy to zarówno trybu zgłoszeń kandydatów na zebraniu wiejskim, jak i w lokalu wyborczym w jednym dniu od rana do wieczora, w określonych ramach czasowych. Sytuacja taka nie powinna się też wydarzyć w praktyce, ponieważ byłoby to naruszeniem ustawowych pryncypiów.
4. Wybory sołtysa i członków rady sołeckiej nie muszą być przeprowadzane na zebraniu wiejskim. Mogą odbywać się w taki sam sposób jak wybory wójtów i radnych gminnych czyli w określonym dniu i godzinach w lokalu wyborczym, z wydzielonymi i zasłoniętymi kotarą miejscami do głosowania i przez zakreślenie kratki przy nazwisku kandydata albo podkreślenie jego nazwiska lub zakreślenie oraz wrzucenie „głosu” do urny wyborczej. Taki sposób głosowania zapewnia lepszą tajność głosowania niż na tradycyjnym zebraniu wiejskim. Jest bowiem szansa, że więcej osób przyjdzie do lokalu wyborczego, co potwierdza praktyka (bywa, że frekwencja jest znacznie wyższa niż nawet w wyborach do rad gmin). Na organizatorach (organach gminy) spoczywa obowiązek zapewnienia udziału w wyborach sołtysa i członków rady sołeckiej wszystkim uprawnionym mieszkańcom.
Dobry człowiek – dobrym sołtysem.
Dobry sołtys powinien świecić przykładem dla swojej wsi. Strona etyczno – moralna winna być bez zastrzeżeń, być zawsze w zgodzie z prawem oraz mieć czas i cierpliwość wysłuchać każdego mieszkańca. Jego praca nie powinna ograniczać się do zbierania podatków. Dobry sołtys może więcej, naprawdę może dużo, tylko musi chcieć. Dobry sołtys powinien być inicjatorem pomysłów, z których powinna korzystać gmina. Dobry sołtys mobilizuje radnych i tak na prawdę ich rozlicza, dlatego powinno się unikać wyboru radnego na sołtysa. Dobry sołtys powinien uczestniczyć w każdej sesji samorządu, a nawet w posiedzeniach stałych komisji rady gminy, by bronić interesów sołectwa. Dobry sołtys powinien być prawdziwym orędownikiem spraw wsi.
pkt. 1 – 4 oprac. wg KSS
i SOŁTYSÓW (cz. I)
Niebawem wybory sołtysów i rad sołeckich. Zacznę po kolei.
1. Jak wynika z wyroku WSA z 30.08.2008 r. (III S.A./Wr 393/08), aby być osobą uprawnioną do głosowania w wyborach sołtysa w danym sołectwie, nie wystarczy być stałym pełnoletnim mieszkańcem sołectwa, ale także trzeba być ujętym w stałym rejestrze wyborców w gminie.
2. Sprawa wyborów sołtysa i członków rady sołeckiej w ustawie o samorządzie gminnym została uregulowana w przepisie art. 36 ust.2. Jest on następujący:
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Takie są podstawowe zasady ustawowe, natomiast reszta, a więc:
a/ pozostałe niż wymienione w art. 36 ust 2 zasady (w tym czas trwania kadencji),
b/ sposób wyborów: na zebraniu wiejskim czy w lokalu wyborczym w określonym dniu od określonej godziny rano do określonej po południu,
c/ zawiadomienie mieszkańców o wyborach,
d/ sposób zgłaszania kandydatów,
e/ organizacja i sposób głosowania,
f/ protesty wyborcze i tryb ponownych wyborów w razie uznania protestu
- powinny być uregulowane w statucie sołectwa, przez radę gminy. Obowiązek ten nakłada na nią przepis art. 35 ust 1 oraz art. 35 ust 3 pkt. 2 ustawy o samorządzie gminnym, przy czym przepisy w statucie sołectwa, nie mogą być sprzeczne z zacytowanym przepisem ustawowym, nie mogą go modyfikować ani zmieniać. Ustawa jest bowiem aktem prawa wyższego rzędu, a statut sołectwa jako akt prawa miejscowego – jest aktem prawa niższego rzędu.
Z przepisu art. 36 ust 2 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że głosowanie w wyborach sołtysa i członków rady sołeckiej musi być tajne. Dlatego przepis w statucie sołectwa określający, jakie mają być ogólne i szczegółowe regulacje dotyczące przeprowadzenia wyborów muszą być odpowiednie do tego ustawowego wymogu. W większości sołectw wybory sołtysa i rady sołeckiej odbywają się na zebraniu wiejskim, a zebrania wiejskie co do zasady powinny być jawne i głosowanie na nich również, poza dwoma przypadkami: właśnie wyborami sołtysa i członków rady sołeckiej a także odwołaniem. Zasady ogólne dotyczące głosowania mieszkańców na zebraniu wiejskim powinny więc zawierać zastrzeżenie, że głosowania są jawne poza wyborami i odwołaniem sołtysa oraz członków rady sołeckiej.
3. Przepisy zawarte w statucie sołectwa regulujące zasady i tryb wyborów sołtysa i członków rady sołeckiej nie mogą ograniczać prawa do kandydowania, czyli prawa do bycia wybieranym. Bowiem zgodnie z przepisem art. 36 ust 2 sołtys i członkowie rady sołeckiej są wybierani: „spośród nieograniczonej liczby kandydatów”. Dlatego przepisy zawarte w statucie sołectwa nie mogą np. dozwalać na ograniczenie zgłoszeń kandydatów do jakiejś liczby. Nie wolno także odrzucać kandydatur osób, które chociaż nie są obecne na zebraniu wyborczym, to wyraziły pisemnie zgodę na kandydowanie. Nie wolno też komisji wyborczej wyposażyć w prawo do zakończenia przyjmowania kandydatur, kiedy uzna ona, że jest już dość zgłoszeń. Dotyczy to zarówno trybu zgłoszeń kandydatów na zebraniu wiejskim, jak i w lokalu wyborczym w jednym dniu od rana do wieczora, w określonych ramach czasowych. Sytuacja taka nie powinna się też wydarzyć w praktyce, ponieważ byłoby to naruszeniem ustawowych pryncypiów.
4. Wybory sołtysa i członków rady sołeckiej nie muszą być przeprowadzane na zebraniu wiejskim. Mogą odbywać się w taki sam sposób jak wybory wójtów i radnych gminnych czyli w określonym dniu i godzinach w lokalu wyborczym, z wydzielonymi i zasłoniętymi kotarą miejscami do głosowania i przez zakreślenie kratki przy nazwisku kandydata albo podkreślenie jego nazwiska lub zakreślenie oraz wrzucenie „głosu” do urny wyborczej. Taki sposób głosowania zapewnia lepszą tajność głosowania niż na tradycyjnym zebraniu wiejskim. Jest bowiem szansa, że więcej osób przyjdzie do lokalu wyborczego, co potwierdza praktyka (bywa, że frekwencja jest znacznie wyższa niż nawet w wyborach do rad gmin). Na organizatorach (organach gminy) spoczywa obowiązek zapewnienia udziału w wyborach sołtysa i członków rady sołeckiej wszystkim uprawnionym mieszkańcom.
Dobry człowiek – dobrym sołtysem.
Dobry sołtys powinien świecić przykładem dla swojej wsi. Strona etyczno – moralna winna być bez zastrzeżeń, być zawsze w zgodzie z prawem oraz mieć czas i cierpliwość wysłuchać każdego mieszkańca. Jego praca nie powinna ograniczać się do zbierania podatków. Dobry sołtys może więcej, naprawdę może dużo, tylko musi chcieć. Dobry sołtys powinien być inicjatorem pomysłów, z których powinna korzystać gmina. Dobry sołtys mobilizuje radnych i tak na prawdę ich rozlicza, dlatego powinno się unikać wyboru radnego na sołtysa. Dobry sołtys powinien uczestniczyć w każdej sesji samorządu, a nawet w posiedzeniach stałych komisji rady gminy, by bronić interesów sołectwa. Dobry sołtys powinien być prawdziwym orędownikiem spraw wsi.
pkt. 1 – 4 oprac. wg KSS
Komentarze
Prześlij komentarz